استعدادهای درخشان یکی از معاونت های مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان ودانش پژوهان جوان است. پیش از این، سازمان جداگانه سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان نام داشت. این معاونت نهادی است که بر امور تحصیلی دانش آموزان مستعد و با بهره هوشی بالا نظارت می کند. این سازمان را به اختصار سمپاد هم می گویند. این معاونت بر دبیرستانهایی نظارت می کند که دانش آموزان آن بر اساس ملاکهای تحصیلی و هوشی پذیرفته می شوند.

2-6-2 تعاریف عملیاتی متغییرها
ملاک¬های تشخیصی اعتیاد بازی اینترنتی براساس DSM-5
پافشاری و تکرار در استفاده از اینترنت برای بازی کردن، معمولا به همراه چند نفر دیگر که به رنج یا نقص بالینی معنادار منجر شود و به وسیله 5 (یا بیشتر) از ویژگیهای زیر در طی 12 ماه مشخص می شود:
1. دل مشغولی با بازیهای اینترنتی
2. بروز نشانگان ترک موقع کنار گذاشتن بازیهای اینترنتی( مانند تحریک پذیری، اضطراب و غمگینی بدون نشانگان جسمانی ترک داروشناختی)
3. تحمل- افزایش نیاز به گذراندن زمان بیشتر با بازیهای اینترنتی
4. تلاشهای ناموفق در کنترل شر کت در بازیهای اینترنتی
5. از دست دادن علاقه به مشغولیت ها و سرگرمی های قبلی، به استثنای بازی های اینترنتی و در نتیجه آن
6. ادامه استفاده افراطی از بازیهای اینترنتی علیرغم آگاهی در مورد مشکلات روانشناختی
7. فریب اعضای خانواده، درمانگران و دیگران درباره میزان بازی اینترنتی
8. استفاده از بازی اینترنتی برای فرار یا تسکین خلق منفی
9. صدمه آشکار بر روابط، کار، تحصیلات و فرصت های شغلی ناشی از شرکت در بازیهای اینترنتی(DSM-5,2013).

شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی
این روش مستلزم راهبردهای رفتاری و شناختی و فراشناختی ویژه ای برای متمرکز کردن فرایند توجه است که به نوبه خود به جلوگیری از عوامل ایجادکننده خلق منفی، فکر منفی، گرایش به پاسخهای نگران کننده و رشد دیدگاه جدید و شکل گیری افکار و هیجانهای خوشایند منجر میشود. این نوع شناخت درمانی شامل مدیتیشنهای مختلف، یوگای کشیدگی، تمرین مرور بدن و چند تمرین شناخت درمانی است که ارتباط بین خلق، افکار، احساس و حسهای بدنی را نشان میدهد. در آموزش مراجعان یاد میگیرند که چطور با افکار و MBCT احساسهای غیرمنطقی خود رابطه برقرار کنند، روی تغییر محتوای افکار متمرکز شوند و در چشم انداز وسیعتری افکار و احساسها را ببیند. در این روش به افراد دارای ملاکهای تشخیصی اعتیاد سایبری آموزش داده می شود که با شناختن محتوای افکار خود در رابطه با وابستگی به اینترنت و فضای سایبری به کنکاش اهداف زندگی پرداخته و تناقضات عمل و ایده را شناسایی کرده و طی این فرایند در ارتباط مداوم با جسم و زمان حال و مدیتیشنهای نظارت برخود باشد(به نقل از فرامرزی،1393).

3 فصل دوم
پیشینه پژوهش

3-1 پیش درآمد
در این فصل به پیشینه نظری موضوع مورد پژوهش پرداخته خواهد شد. تعریف واژه اعتیاد، اعتیاد به اینترنت و اعتیاد سایبری، اختلال اعتیاد اینترنتی، ویژگیهای اعتیاد اینترنتی، ریشه ها، علل اصلی اعتیاد به اینترنت در ایران، تعریف و معیارهای تشخصیی اختلال بازی اینترنتی بر اساس پنجمین ویرایش معیارهای تشخیصی و آماری انجمن روانپزشکی آمریکا، میزان شیوع و افراد مستعد به اعتیاد اینترنتی بررسی خواهد شد، سپس پیشینه پژوهشهای داخلی و خارجی درباره این موضوع مورد بحث قرار خواهد گرفت.
3-2 تعریف واژه اعتیاد و اعتیاد به اینترنت
هنوز در تعریف واژه “اعتیاد ” بین روانشناسانی که در حوزه اعتیاد کار می کنند و محققانی که در سایبر رشته ها فعالیت می کنند اختلاف نظر وجود دارد.(گریفیث،b2000)، او معتقد است هر رفتاری (از جمله مصرف مواد یا استفاده از اینترنت)، که معیارهای ذیل در مورد آن صدق کند ، به طور عملیاتی اعتیاد خوانده می شود. این معیارها عبارتند از: برجستگی، تغییر خلق، تحمل، علائم ترک، تعارض، بازگشت، پیشرفت و انکار، که در ذیل به توضیح آنها می پردازیم:
برجستگی ؛ وقتی اتفاق می افتد که فعالیت مزبور، مهمترین فعالیت زندگی شخص باشد، بطوری که بر افکار، احساسات و رفتار او تاثیر بگذارد، یعنی در شخص اشتغال ذهنی ایجاد کرده و او را دچار تحریف های شناختی کند. که در نهایت میل شدیدی را برای پرداختن به آن فعالیت در او برمی انگیزد و به رفتار اجتماعی وی آسیب وارد می کند. به عنوان مثال، حتی اگر شخص به فعالیت مزبور مشغول نباشد، به دفعه بعد که به آن خواهد پرداخت فکر می کند.
تغییرخلق ؛ به تجاب ذهنی فرد که در نتیجه پرداختن به فعالیت مزبور برایش پیش می آید اشاره می کند. می تواند به عنوان یک راهبرد مقابله ای در نظر گرفته شود (مثلا شخص احساس سرخوشی یا رهایی می کند).
تحمل؛ فرایندی است که طی آن، شخص باید بیشتر به فعالیت مزبور بپردازد تا همان اثر قبلی حاصل شود. مثلا یک قمار باز ممکن است احساس کند که هربار باید روی مقدار بیشتری پول شرط بندی کند تا همان هیجان قبلی به او دست دهد.
علائم ترک؛ احساسات یا اثرات جسمی ناخوشایندی هستند که هرگاه فعالیت مزبور متوقف شود یا بطور ناگهانی کاهش یابد شخص تجربه می کند، مثل لرزش، تحریک پذیری و غیره.
تعارض ؛ به تعارض های بین فرد معتاد و اطرافیان او (تعارض های بین فردی) و یا تعارض های درونی فرد معتاد (تعارض های درون-روانی) اشاره می کند، که مرتبط با فعالیت مزبور هستند.
بازگشت ؛ عبارتست از گرایش به عقبگردهای مکرر به الگوهای پیشین رفتار مزبور که سالها بعد از ترک یا کنترل اتفاق می افتد. ون گلدر(2003) علاوه بر موارد فوق، این موارد را نیز به عنوان معیارهای اعتیاد ذکر کرده است:

پیشرفت ؛ به این مساله اشاره می کند که شخص با چیزهای “ملایم” تر شروع می کند و بعد چیزهای خطرناک تر و اعتیادآورتری را می خواهد.
انکار ؛ شخص مشکل اعتیاد خود را انکار می کند. به نظر گرینفیلد(1999)، انکار که کم و بیش در همه انواع اعتیاد دیده می شود، امکان تحریف واقعیت را پدید می آورد در واقع انکار برای اعتیاد لازم است، اگر فرد به رفتار اعتیادی خود ادامه نخواهد داد. در نتیجه انکار، اثرات رفتار منفی فرد معلوم نخواهد شد، تا این که عواقب آن آنقدر دامنگیر شود که دیگر نتوان آنها را نادیده گرفت و فرد گرفتار فرجام مهلک شود.
به نظر مارکس(1990) اعتیاد عبارتست از؛ انجام رفتارهای تکرار شونده برای بدست آوردن مواد و یا بدون داشتن این هدف، که در این صورت به آن اعتیاد رفتاری می گویند.
به نظر مارلت و همکاران (1988، به نقل گریفیث،1995) اعتیاد رفتاری عبارتست از یک رفتار (عادت) تکرار شونده که خطر بیماری و یا مشکلات شخصی و اجتماعی را افزایش می دهد. تجربه ذهنی رفتارهای اعتیادی معمولا به صورت از دست رفتن کنترل است، یعنی با وجود اینکه شخص تلاش می کند استفاده را متوقف کند یا متعادل سازد، رفتار همچنان اتفاق می افتد. این الگوهای رفتاری معمولا با ارضای فوری (پاداش کوتاه مدت) و اثرات مخرب دیرپا (خسارت بلند مدت) همراه هستند. تلاش برای تغییر دادن یک رفتار اعتیادی(از طریق درمان یا با تلاش شخصی) معمولا با بازگشت های فراوان همراه است.
گریفیث(a2000) گامی فراتر نهاده و اعتیادهای مرتبط با فناوری را چنین تعریف می کند: اعتیادهای غیر شیمیایی(رفتاری) که شامل تعامل انسان-ماشین هستند، مثل اعتیاد به کامپیوتر یا اعتیاد به اینترنت.
بنظر او این اعتیادها می توانند منفعل باشند(مثل اعتیاد به تماشای تلویزیون) و یا فعال باشند(مثل اعتیاد به بازیهای کامپیوتری) و معمولا خصوصیات القایی و ویژگیهای تقویت کننده ای دارند که می توانند منجر به افزایش گرایش های اعتیادی شوند(مثل جلوه های صوتی و تصویری، طرح و رنگ، فراوانی رخدادها و غیره). گریفیث معتقد است که اعتیادهای مرتبط با فناوری، زیر مجموعه ی اعتیادهای رفتاری هستند و اعتیاد های رفتاری، ویژگیهای اصلی اعتیادها را دارا می باشند.
گریفیث(1995؛ گریفیث و وود ، 2000) انواع اعتیادهای مرتبط با فناوری را چنین برمی شمرد: اعتیاد به تلویزیون، کامپیوتر(هک کردن، برنامه نویسی)، بازیهای ویدیوئی و کامپیوتری، ماشین میوه، پین بال، سکس تلفنی و واقعیت مجازی.
کندل(1998)اعتیاد به اینترنت را بدین صورت تعریف می کند:
اعتیاد به اینترنت عبارت است از یک وابستگی روانی به اینترنت، صرف نظر از نوع فعالیتی که انجام می شود که دارای این مشخصات است: (1) سرمایه گذاری روز افزون روی فعالیتهای وابسته به اینترنت (2) تجربه احساس ناخوشایند ( اضطراب، افسردگی، خالی بودن) در زمانی که شخص به اینترنت وصل نیست (3) افزایش تحمل (4) انکار مشکل آفرین بودن رفتارها. در اینجا تذکر این نکته ضروری است که در مورد اعتیاد به اینترنت، به خاطر اینکه استفاده از اینترنت در مقایسه با سایر فعالیتهای اعتیادی امر کاملا موجهی است که حتی تشویق هم می شود، انکارشکل قوی تری به خود می گیرد(یانگ و راجرز،a1998).
در این رابطه یانگ و راجرز(1998a) تذکر می دهند که بیمار ممکن است به این بهانه که دارد استفاده ی درسی یا شغلی از اینترنت می کند، مشکل خود را انکار کند، مثلا بگوید “همه از اینترنت استفاده می کنند” یا “شغلم ایجاب می کند که از اینترنت استفاده کنم” یا “هیچ کس نمی تواند به یک ماشین معتاد شود”. در یک مصاحبه عمقی با 83 دانش آموز معتاد به اینترنت، 90درصد آنها گفتند که هرگز به کمک گرفتن از دیگران، مثلا مشاور مدرسه فکر نمی کنند، زیرا این یک مشکل شخصی و نه چندان مهم است(چو ،2001). در تحقیقی که برخی از سوالات آن بصورت غیرمستقیم مطرح شد، 25درصد پاسخ دهندگان گفتند که کسی را می شناسند که استفاده مفرط از اینترنت منجر به عواقب منفی در زندگی او شده است، ولی فقط 2درصد آنها اعلام کردند که دوستان نزدیکشان به آنها گفته اند که روابطشان بخاطر استفاده از اینترنت آسیب دیده است(ونگ،2001).
3-3 اختلال اعتیاد اینترنتی
در سال1995، روانپزشکی به نام ایوان گلدبرگ به شوخی و برای این که پیچیدگی و دشواری DSM-IV را نشان بدهد، نشانه های یک اختلال ساختگی به نام اختلال اعتیاد به اینترنت (IAD) را با تقلید از انشای DSM-IV به PsyCom.Net فرستاد. در کمال تعجب، چندین همکار به او ایمیل زدند و اعتراف کردند که به این اختلال مبتلا شده اند و از او درخواست کمک کردند. گلدبرگ برای اینکه درخواست آنها را اجابت کند، گروه حمایتی اعتیاد به اینترنت(IASG) در اینترنت برپا کرد. خبر تشکیل IASG به سرعت در همه جا پیچید و صدها نفر که خود را معتاد به اینترنت می دانستند به این گروه ایمیل زدند. به این ترتیب بود که مساله استفاده مفرط از اینترنت، به تدریج مورد توجه قرار گرفت(جاست کلیک نو،1997). بیشتر شواهد وجود اعتیاد به کامپیوتر، از گزارشهای شرح حال دهه های 70 و 80 بدست آمده است(آرمسترانگ و همکاران،2000).
اولین گزارش های شرح حال در زمینه اعتیاد به اینترنت از حدود سال1993 در مطبوعات به چاپ رسید(شاپیرا و همکاران،2003). این گزارش ها داستانهایی از زندگی افرادی که استفاده آنها از اینترنت، مشکل آفرین شده و منجر به آسیب های اجتماعی، روانشناختی و شغلی برای ایشان شده بود را حکایت می کردند.
در سال 1989، شاتن (به نقل از ارزاک ، 1998) برای اولین بار اصطلاح اعتیاد به کامپیوتر را در کتابی با همین عنوان بکار برد. اما حقیقت این است که هیچ تشخیص روانپزشکی یا روانشناختی رسمی، نه در DSM-IV و نه در هیچ کتاب دیگر، برای اعتیاد به اینترنت یا کامپیوتر وجود ندارد(سولر،a1996)
گذشته از این، اصولا واژه اعتیاد در معیارهای بالینی بکار نمی رود و در واژگان تشخیصیDSM-IV وجود ندارد. در DSM-IV برای توصیف آسیب شناسی در استفاده از مواد شیمیایی، از اصطلاحات وابستگی و سوءمصرف و برای اختلالاتی نظیر قماربازی، از واژه آسیب شناختی استفاده شده است(ون گلدر،2003). با وجود این، سیر تاریخی که قبلا گفتیم باعث شد در تحقیقات انجام شد، کلمه اعتیاد به واژگان روانپزشکی که استفاده مشکل آفرین از اینترنت را توصیف می کنند راه یابد(یانگ،b1997).
3-4 ویژگیهای اعتیاد اینترنتی
مرور بر ادبیات نظر ی و تجربی پیرامو