7.پای متحرک از مفصل ران به سمت بیرون چرخیده است.
8.پنجه پای متحرک به بیرون چرخیده است.
9.سطح اتکا وسیع است.
ب- مرحله ابتدایی
1.طول گام تاب خوردن دستها و سرعت دویدن افزایش می یابد.
2.مرحله پرواز محدود اما قابل مشاهده است.
3.در مرحله جدا شدن از زمین پای عمل کننده کاملا باز است.
4.تاب خوردن دستها افزایش پیدا می کند.
5.تاب دستها در سطح افقی کاهش پیدا می کند.
ج- مرحله بالیده
1.طول گامها به حداکثر رسیده و سرعت دویدن زیاد است.
2.مرحله پرواز کاملا مشخص است.
3.پای اتکا کاملا باز است.
4.(ران)پای متحرک در لحظه برگشت به حالت اول موازی با زمین است.
5.تاب خوردن دستها به صورت عمودی و هماهنگ با پای مخالف است.
6.دستها تقریبا در حد زاویه باز خم می شوند (تقریبا بیش از 90 درجه )
7.پا و ساق پا در بازگشت به حالت اول دارای حداقل چرخش است.
2. مشکلات رشدی
1.تاب خوردن بسیار کم یا بیش از حد دستها
2.دستها خط میانی بدن را قطع کنند.
3.فرود نامناسب پاها بر زمین
4.تمایل بیش از حد تنه به جلو
5.نگه داشتن دستها در خارج یا کنار بدن به منظور حفظ تعادل
6.چرخش تنه
7.ضعف در هماهنگی حرکات
8.فرود پا به زمین با تمام کف
9.چرخش پا یا قسمت پایینی ساق پا به داخل یا خارج (گالاهو-ازمون 2006 ).
یورتمه رفتن وسرخوردن
ازسه مهارت یورتمه رفتن،سکسکه دویدن وسرخوردن،حرکت یورتمه اولین الگویی است که ظاهرمی شود.این الگوی حرکتی گاهی پس ازآنکه کودک به خوبی مهارت دویدن رااجراءکند(حدوددوسالگی)و معمولاًپیش ازلی لی(درسن3یا4 سالگی)پیشرفت می کند.یورتمه رفتن اولین الگوی جابه جایی نامتقارن است که کودک می آموزد.به یادآوریدکه درراه رفتن ودویدن50درصدحرکات پاها مشابه هستنداماهردورحرکت یک پا،نیم دور عقب ترازحرکت پای دیگراست.حرکت پاها درحرکت ویرتمه یکسان نیست.گام اول بلندترازگامی است که توأم با جهش انجام می گیرد(جهش-گام).صرفه نظرازسن یورتمه روندگان یکی ازدوالگوی زمانی ذیل رااستفاده می کنند:گام اول درحدوددوبرابرگام دوم(جهش-گام)یاسه برابرآن است(کلارکوویتال1989،ویتال1988ب).کودکان الگوی سرخوردن راپس ازحرکت یورتمه یادمی گیرندامادراجراءهردوالگوی یورتمه رفتن وسرخوردن استفاده ازپای غیربرتربه عنوان پای جلوبه مراتب زودترازپای برترمیسرمی شود.
ازمجموع سه مهارت فوق سکسکه دویدن آخرین آنهااستکه معمولاًبین4تا7سالگی مشاهده می شود.کمی بیش ازنیمی ازکودکان5ساله شکل های اولیه سکسکه دویدن رااجراءمی کنند(برانتا،هابن استرایکروسفیلد1984).ابتداکودک ممکن است یک حرکت گام-لی باپای برترویک گام مشابه دویدن راباپای دیگرانجام دهد.وقتی کودک حرکت سکسکه دویدن راباهردوپاشروع می کند،تداخل اتفاقی یورتمه وگام درمیان آن امری معمولی است(گاتریج1939وویک استروم1987).
اگرچه هنوزهیچکس مراحل رشیدسکسکه دویدن راکاملاًبه طوردقیق روشن نکرده است ولی تغییرات متعددی درظاهرآن نمایان است.سکسکه دویدن مبتدی ازالگوی لی بلندوزانوی بالااستفاده می کند.سکسکه دویدن به نظرنامنظم می رسد.شایداینئ خودمنعکس کننده ی نیازبه تلاش بیشتر برای پرتاب بدن به بالادراجرای لی لی باشد.کودک به تدریج بابازکردن مفصل های پادراجراءلای لی واستفاده الگوی نرم تروپایین ترزانو،سکسکه دویدن رانرم تروموزون ترانجام می دهد.ایدقدرت بیشتردرپاموجب شودکودک بابازکردن آن بدن رااززمین جدامی کند.
تغییرات مختلفی درعمل دست هاپدیدمی آید.حرکت دستهادرمبتدیان ثباتی نداردوغالباًیک یاهردودست رادرکناربدن به بالاپرتاب می کنند.سپس دراجراءالگوی سکسکه دویدن،دستهاراباهم گاهی به جلوعقب وگاهی به جلووپایینبه شکل دایره پرتاب می کنند.سکسکه دونده های باتجربه وماهرازالگوی دست وپای مخالف استفاده می کنند(میک استروم1987)
بسیارساده است که تصورشودکه چراسکسکه دویدن آخرین مهارت جابه جایی است که درکودکان رشد می یابد.هماهنگی بین پاهای متقارن است ولی درهرپاالگوی حرکت نامتقارن است.نوعاًدختران این گونه مهارت های جابه جایی راازپسران زودترشروع می کنندکه این امرنشان دهنده ی سریع تربدو بلوغ آنهاتقلیدازدختران دیگریااحتمالاًتشویق وترغیب خانواده ودوستان است.
مشاهده ی الگوهای یورتمه رفتن،سرخوردن وسکسکه دویدن.هنگام مشاهده ی یورتمه ابتدابایدازپهلو(کنار)الگوی حرکت رامشاهده کردتابتوان محل فرودپای عقب رانسبت به پای هدایت کننده تشخیص داد.ضمناًبامشاهده ی الگوی حرکت ازپهلومقدارپرش عمودی درجریان آن مشخص می شود.همچنین بااین روش می توان حرکت دست هاراازهرزاویه ای دید.درالگوی پیشرفته یورتمه پای عقب کاملاًنزدیک ودرکناریاعقب پای هدایت کننده الگوی فرودمی آید؛الگوی پروازبه زمین نزدیک است(کوتاه است)ودست هابرای حرکات موزون،کف زدن،یاهرفعالیت دیگری آزادهستند.مشاهده کننده بایددقت کندکه آیاکودک فقط باپای برترمی تواندالگوی حرکت راتکرارکندیااین عمل راباهردوپای انجام دهد.
بهترین روش مشاهده ی الگوی سرخوردن مشاهده ازمقابل است.دراین روش بایدروی حرکت زانوان تمرکزکردودریافت که آیاحرکات آنهاخشک وسخت است(مانندسرخوردن ابتدایی)یاآنقدرآرام است که گام های کودک ویژگی های پرش سرخوردن پیشرفته وماهرانه رادارد.درمشاهده ی حرکات دست هابایددقت داشت که آنهادرچه وضعیتی هستند.آیاوضعیت غیرمؤثردفاعی بالارادارندیاآرام وآزادهستندتابرای کاردیگری استفاده شوند.مانندحرکت یورتمه مشاهده کننده بایددریابدکه آیا کودک فقط می تواندباپای برترسربخوردیا اینکه می توانداین عمل راباهردوپای انجام دهد.
هنگام مشاهده الگوی سکسکه دویدن،مشاهده کننده بایددقت کندکه کودک بایک پااین عمل راانجام داده وسپس باپای دیگرمی دودیاعمل سکسکه دویدن راباهردوپاانجام می دهد.اگرکودک باهردوالگوی سکسکه دویدن راانجام دهد بهتراست ازپهلوبه ارتفاع زانووعمل لی دقت گردد.ارتفاع کم بدن اززمین وهمچنین ارتفاع کم زانونشانه ی الگوی سکسکه دویدن ماهرانه تری است.بالاخره بایدبه حرکات دست هانگاه کردودریافت که حرکات آنهاهمزمان به یک سمت یاهریک درجهت پای مخالف است.
1-یورتمه رفتن وسرخوردن
الف)مرحله مقدماتی
1-گام برداشتن سریع باهماهنگ انجام شود
2-پای عقبی اغلب جلوترودرمقابل پای راهنمازمین تماس می مند
3-درمرحله پروازپای عقب به اندازه45درجه خم است
4-تماس پابازمین به صورت ترکیبی ازپاشنه-پنجه است
5-ازدستهااستفاده چندانی برای حفظ تعدل وتولیدنیرونمی شود
ب)مرحله ابتدایی
1-سرعت حرکت درسطح متوسط است
2-حرکت به صورت نامنظم وزمخت انجام می شود
3-جابه جایی عمودی بیش ازحدنیازاست
4-تماس پاهابازمین به صورت ترکیبی ازپاشنه-پنجه انجام می شود
5-ممکن است پای عقبی درمرحله پروازحرکت راهدایت کندامادرکناریاپشت پای راهنمای فرودمی آید
6-دست هابه منظورکمکبه حفظ تعادل درخارج وکناربدن قرارمی گیرند
ج)مرحله بالیده
1-سرعت حرکات متعادل است
2-حرکات به صورت روان وهماهنگ انجام می شود
3-پای عقب درنزدیکی باپشت پای راهنما فرودمی آید
4-درمرحله ی پرواززاویه هردوپا45درجه است
5-مرحله پروازدرارتفاع پایین انجام می شود
6-تماس پابازمین به صورت ترکیب پاشنه-پنجه است
7-برای حفظ تعادل نیازی به دست هانیست وممکن است ازدست هابرای اعمال دیگراستفاده شود
2)مشکلات رشدی
1-حرکات ناهمانگ
2-نگه داشتن پابه حالت صاف وکشیده
3-تمایل بیش ازحدتنهد به جلو
4-برداشتن گام خیلی بلندباپای عقب
5-بالابردن بیش ازحدران
6-ناتوانی درانجام حرکت باپای غیربرتربه عنوان پای راهنما
8-ناتوانی درانجام حرکت به راست وچپ
9-تمرکزبیش ازحدحرکت
لی لی کردن
لی لی کردن شبیه پرش افقی وعمودی است بااین تفاوت که درآن جداشدن اززمین وفرودبایک پاانجام می شودلی لی کردن توسط هالورسون وویلیامز1985،روبرتن وهالورسون1984وسیفیلدوهربن استریکو1976 مطالعه شده است.
تغییرات رشدی درمهارت لی لی کردن
تغییرات رشدی درمهارت لی لی کردن بسیاری ازاصول مکانیکی که درپرش بهکارمی روددرلی لی نیزوجوددارد.رابرتن وهالورسون1984جدول زیررادرزمینه یسطوحی رشدی مهارت لی لی پیشنهادکردند.هالورسون وویلییامز1985این ترتیب رااصلاح کرده به آن اعتباربخشیدند.این نویسندگان ازروش یارویکردجزئی استفاده کردندلذاسطوح مختلف عمل دست هاوپاهارابه صورت جداگانه شناسایی نمودند.آنها4سطح برای حرکت پاو5سطح برای حرکت دست پیشنهادکردند.توجه داشته باشیدکه مراحل پایین ترویژگی های لی لی ابتدایی راومراحل بالاترویژگی های لی لی پیشرفته راتشریح می کنند.
تعداکمی ازکودکان زیر3سال می توانندلی لی می کنند(بیلی1929،مک کاسیکل وولمن1938)روانشناسان رشداغلب سال های پیش ازدبستان رازمان کسب مهارت لی لی می دانند(گاتریج1939،سین کلر1973،ویلیامز1983)بااین حرکات هالورسون وویلیامز1985درلافتندکه بیش ازنیمی ازکودکان(3،4و5ساله) درحرکات دست هاوپاهادرمرحله ی2قراردارند.ضمناًآنهامشاهده کردنددرتعدادکمی ازکودکان به راحتی می توان آنهادرسطوح پیشرفته طبقه بندی کردلی لی باپای غیربرتردرسطح پایین تری ازلی لی باپای برترقرار داشت.تصویرزیرنشان میدهدکه وقتی لزکودکان خواسته شدتاباپای غیربرترلی لی کنندبسیاری ازآنهادرمرحله ی اول قرارداشتنددرمقایسه باوقتی که باپای برترلی لی می کردند.تعدادبسیارکمی ازکودکان درلی لی کردن بایکی ازدوپادرمرحله ی بالاترازمرحله2قرارداشتند.اگرکودکان این تحقیق نماینده ی گروه سنی خودباشندمهارت لی لی درسنین بعداز5سالگی بهبودمی یابد.
چراحرکت کودکان ازیک سطح رشدی لی لی به سطح دیگرپیشرفت می کند؟محققان متعددی برای پاسخ به این سؤال ازطریق آزمایش نیروی فردی درلی لی تلاش وتحقیق کرده اند(گتچل ورابرتن1989،رابرتن وهالورسون1988).توجه داشته باشیدکه درمرحله ی2لی لی کننده کاملاًباکف پافرودمی آیدوپای متحرک راهمچنان بالاحفظ می کند.درمرحله ی3لی لی کننده فرودملایمی دارد(خم شدن بیشترپا به منظورفرودتوأم بااحتیاط وبازشدن آن برای کندن بعدی بدن اززمین)که باحرکات پرتابی پای متحرک همراه است.محققان تأکیدکردندکه نیروی فروددر مرحله2لی لی به طورقابل ملاحظه ای افزایش می یابددرحالی که درمرحله3این نیروبه طورتدریجی افزایش می یابد.به منظورفرودنرم احتمالاًدستگاه عصبی-عضلانی قبل ازفرودبرای تنظیم نیروی فرودخودراکنترل می کند.شایدوقتی کودکان مرحله2لی لی راکسبکردندتوانایی پرتاب بدن به بالاوحرکت دادن سریعترآن افزایش یابد.ضمناًافزایش وزن بدن احتمالاًموجب افزایش نیروی فرودمی گردد.به محض اینکه اندازه ی نیروی بدن به مرحله ی اساسی برسدکه برای فرودخطرناک باشددستگاه عصبی-عضلانی حرکات لی لی راتغییرداده به کودک اجازه می دهدیک فرودمطمئن داشته باشد.به این ترتیب کودکان به