سنگین انجام می پذیرد که بسیار خطرناک است.
با طراحی دسترسی های مناسب پیاده از ساحل به حاشیه رودخانه، احداث پل های عابر پیاده با فواصل کمتر از یک کیلومتر و انتقال تردد سواره پل تجن به کمربندی جدید می توان نقش تاثیر مثبت فضای شهری محدوده طرح را بر سیستم تردد سواره و پیاده شهر ارتقا داد.
3-16 بررسی تاثیر کاربری های سفر ساز سواره بر روی شبکه حمل و نقل
محور کمربندی که به موازات حاشیه رودخانه تا پل تجن امتداد داشته مسیر تردد تهران – گرگان – مشهد است و با عبور از روی پل تجن به بلوار امام رضا (ع) منتهی شده از شهر خارج میشود.
این محور مهمترین عامل تردد سواره در محدوده طرح است و در فصل تابستان مسافران عبوری در صورت امکان به صورت موقت در پارک تجن اقامت شبانه می کنند.
پایانه حمل و نقل بین شهری ساری نیز در این محدوده و در حاشیه کمربندی قرار گرفته و محل استقرار اتوبوس های بین شهری، سواری های مسیر تهران – ساری و شرکت های باربری درسطح منطقه است.
این پایانه تاثیر مثبتی بر محدوده طرح دارد و موجب سرزندگی و فعالیت در این حوزه شده و دسترسی آسان مسافران به این پایانه در هر دو زمان سفر از ساری و سفر به ساری موجب تقویت عملکرد مثبت آن است.
پارک قائم که در ضلع جنوب شرقی محدوده واقع شده است در کنار سایر ضلع های رودخانه تجن در محدوده طرح جاذب مراجعان برای گذران اوقات فراغت و تفریح بوده عناصر مرتبط با فعالیت تفریحی که در نزدیکی آن استقرار یافته اند، تردد به محدوده را تقویت می کنند، از جمله می توان به رستوران تجن و هتل اسرم اشاره نمود.
3-17 بررسی مسیرها و میزان نحوه حضور پیاده در محدوده مورد طراحی
در محدوده مورد طراحی مسیر صرفا پیاده وجود ندارد. در حاشیه رودخانه و در سطوحی که در ارتفاع بالاتر از رودخانه قرار دارند، مکان هایی وجود دارد که برای سواره قابل عبور نیست و تنها امکان عبور پیاده در آن وجود دارد اما در این مکان ها (مسیر مختص پیاده) وجود ندارد و در تمامی سطح آن پیاده رفت و آمد می کند. بنابراین مسیرهای پیاده را در این محدوده پیاده روهای معابر تشکیل می دهند.

شکل 5-3 نقشه رودخانه تجن
یکی از مسیرهای اصلی بلوار امام رضا است. در اینجا میزان کارایی و کیفیتی عبور و مرور پیاده در این محور بررسی شده است.
در ابتدای بلوار امام رضا و در بدو ورود از کمربندی به این محور و در دو سمت آن پیاده روهای عریضی وجود دارد که جوابگوی حجم تردد پیاده می باشد، اما کیفیت آن در همه جا به یک اندازه مناسب نیست.
با نزدیک شدن به رودخانه و کم شدن حجم تردد، در بعضی قسمت ها پیاده رو تبدیل به زباله دانی شده است.
با نزدیک شدن به پل تجن،عرض پیاده رو کم شده و همچنین تفکیک مناسبی بین مسیر پیاده با سواره صورت نگرفته است که منجر به کمبود احساس ایمنی برای حرکت عابر پیاده در این مسیر شده است.

شکل 6-3 کمبود عرض پیاده رو
مسیر پیاده ای برای دسترسی به پارک وجود ندارد و مکانی که می توانسته پیاده رو باشد با درختکاری اشغال شده است.

شکل 7-3مسیر پیاده طبیعی
پیاده روی باریک پل در انتهای پل به ناگاه قطع شده است و عبور عابر را با ناامنی مواجه ساخته است.

شکل 8-3 مسیر پیاده روی پل
بعد از پایان یافتن پل،بلوار امام رضا مجددا دارای پیاده روهای عریض است اما در ضلع جنوبی وضعیت متفاوت است.در این ضلع نیز،مسیر پیاده با پایان یافتن پل قطع می شود. همچنین مسافران وسایل نقلیه برای پیاده و سوار شدن فاقد فضای تعریف شده هستند.

شکل 9-3 ضلع شرقی رودخانه
3-17-1 دسترسی پیاده به حاشیه رودخانه
در ضلع شمال غربی، دسترسی پیاده از ساحل رودخانه به حاشیه و بالعکس در تمام طول رودخانه منحصر به کارگاهها و واحدهای تعمیراتی حاشیه رودخانه است و در محل پارک تجن نیز این دسترسی به صورت محدود و با مشکل شیب جداره ساحلی رودخانه به طرف پارک مواجه است. در سایر اضلاع نیز دسترسی پیاده مطلوبی به حاشیه رودخانه وجود ندارد.

3-18 مطالعه و بررسی پارکینگ در محدوده مورد نظر
جهت ممانعت از آلودگی های صوتی، هوا و بصری، ایجاد پارکینگ در حاشیه به نحوی که جمع کننده ترافیک سواره در مسیر مناسب باشد، ضروری است.
احداث پارکینگ در محدوده ضمن ایجاد امنیت برای صاحبان وسائل نقلیه در مدت زمان گذران اوقات فراغت در محدوده رودخانه، زمینه ایجاد درآمد مناسب اقتصادی برای سرمایه گذاران بخش خصوصی است.
در صورتیکه پارکینگ با امکانات فنی مناسب تجهیز شود، می تواند جاذب ترافیک محورهای کمربندی قدیم و جدید و پل تجن باشد.

3-19شناسایی و بررسی نقاط و قلمروهایی که در اذهان تولید گره، حوزه، لبه، مسیر و نشانه می کنند.
این نقاط و قلمروها بواسطه نقش بستن در ذهن شهروندان، عوامل خوانایی در محدوده مطالعاتی می باشند.
گره
عمده ترین گره موجود در این محدوده محل تقاطع بلوار امام رضا با کمربندی می باشد. این گره علاوه بر اینکه یک گره ترافیکی است به علت وجود کاربری های متنوع شامل رستوران و اغذیه فروشی، فروش مایحتاج روزمره، هتل و اقامتگاه و … در اذهان جای دارد و به یک گره اصلی تبدیل شده است.
از سایر گره ها می توان از ورودی پارک قائم نام برد.این فضا در تابستان با ازدحام ماشین ها و مردمی که به قصد حضور در پارک به این مکان مراجعه کرده اند روبروست.
ترمینال مسافربری نیز فضایی پرتردد و فعال در مقابل خود دارد.هتل اسرم پس از پایان مراسم،تجمعی از مردم در مقابل خود دارد.
ابتدای جاده گلما در بلوار امام رضا نیز حضور مردم برای سوار شدن به تاکسی را در خود دارد. موارد ذکر شده گره های موجود در محدوده مطالعاتی می باشند.
حوزه
مصاحبه شوندگان حوزه های مختلفی را به خاطر آورده اند. مهمترین حوزه در ذهن مردم “پارک قائم” است. عواملی که موجب به خاطر آوردن حوزه پارک در ذهن شهروندان است عبارتند از: داشتن هوای خنک و واقع شدن آن در کنار رودخانه پارک یک حوزه تفریحی فراغتی است.
حوزه دیگری که مردم به خاطر آورده اند محدوده “تعمیرگاهها” است.این حوزه در نزدیکی سایت،بخشی از کناره کمربندی را به خود اختصاص داده است.منظر نامطلوب و تراکم تعداد آنها حوزه ای را تشکیل داده که در ذهن شهروندان به جای مانده است.
حوزه بعدی ذکرشده، فضاهای سبز موجود در حاشیه رودخانه است. سر سبزی طبیعی موجود در کنار مسیر رودخانه مردم را به سمت خود جذب کرده و موجب شده تا در خاطر آنها نقش بندد. حضور شبانه در این فضاهای سبز حاشیه رودخانه برای شهروندان خاطره انگیز است.
حوزه مهم دیگری که شهروندان به خاطر آورده اند، زباله های ریخته شده در حاشیه رودخانه است. زباله ها بیشتر در جاده گلما، (کنار حاشیه شمال شرقی رودخانه) و همچنین در حاشیه جنوب غربی رودخانه در مجاورت مسکونی های بخش هشت ساری ریخته شده و در معرض دید قرار می گیرند، هر چند در سایر قسمت های حاشیه رودخانه نیز ریخته شده اند، منظره نامطلوب و بوی بد زباله ها در ذهن شهروندان نقش بسته و این حوزه ها را به خاطر می آورند.
لبه
اصلی ترین لبه در محدوده مطالعاتی رودخانه تجن است که ارتباطات دو طرف را قطع نموده است و دسترسی از یک سمت رودخانه را به سمت دیگر آسان نمی باشد.
ارتباط از یک سو به سوی دیگر رودخانه در حال حاضر از سه طریق صورت می گیرد:
1. پل تجن
2. پل راه آهن
3. پل کمربندی در حال احداث
– پل تجن: اصلی ترین امکان ارتباط به دو سمت رودخانه از طریق پل تجن است. این مسیر ارتباطی نیز بیشتر به عبور سواره تعلق دارد و امکان ارتباط پیاده آن توسط یک پیاده رو کم عرض ایجاد شده که فاقد امنیت کافی برای عابر پیاده است.
– پل راه آهن: این ارتباط بیشتر در خدمت عبور قطار بوده و مسیر پیاده آن و همچنین مسیر دسترسی به این پل برای عابر پیاده سهل نیست.
– پل کمربندی: به علت سرعت حرکت سواره در آن، پیاده روی باریک این مسیر قادر نخواهد بود ارتباط مستحکمی بین دو ضلع رودخانه برای عابران پیاده ایجاد نماید.
پل های مورد اشاره به عنوان جداکننده فضاهای شمالی و جنوبی خود عمل کرده و لبه را تداعی می کند.
مسیر
راه اصلی دسترسی به محدوده مورد مطالعه، بلوار امام رضا است، این مسیر در عبور از محدوده مطالعاتی در محل پل تجن از رودخانه عبور میکند و عامل دسترسی بخش های شرقی و غربی رودخانه به هم می باشند. این راه را اکثر شهروندان به خاطر آورده اند.
راه دیگری که در نزدیکی این محدوده توسط مردم ادراک شده است، “کمربندی” است که در حال حاضر داخل شهر قرار گرفته است، و این مسیر مورد استفاده مسافران عبوری مشهد، و همچنین شهروندان است و به علت دسترسی های آن در اذهان شهروندان نقش بسته است.
نشانه
اصلی ترین نشانه در ذهن شهروندان پل تجن است. مردم پل تجن را از رودخانه نیز بیشتر به خاطر آورده اند. این پل بیشتر یک نشانه ذهنی است. هرچند ساختمان عظیم آن و پل قدیمی (مسیر شمالی پل) در معرض دید مردم قرار دارد.
در مرحله بعدی اهمیت نشانه های زیر قرار دارند:
 هتل اسرم
 رستوران کنار رودخانه
 شهرک استانداری
 مسجد پشت پارک
 ساختمان سازی های بلند مرتبه در بخش هشت
از بین نشانه های فوق رستوران کنار رودخانه ذهنی بوده و سایر موارد نشانه های بصری هستند.
در مرحله سوم اهمیت نشانه هایی که به خاطر آورده شده عبارتند از:
 آلاچیق های پارک
 پایه های پل صفوی
 پل قدیمی تجن
 سرویس بهداشتی پارک
 پیست اسکیت پارک
3-20 شناسایی و تعیین حوزه های بصری در منطقه فراگیر
حوزه های دید مطلوب
مطلوب ترین دید به رودخانه و حاشیه سبز و طبیعی اطراف آن است. این دید عموما به صورت مناظر گسترده رویت می شوند و رودخانه در این مناظر نشانه شهری است.

شکل 10-3 دید به رودخانه و پارک قائم شکل 11-3 دید به رودخانه
کم آبی باعث شده تا نقش بصری آن در منظره ضعیف باشد.

شکل 12-3 دید به پارک قائم
 دید به پارک قائم
 منظره پارک به واسطه تنوع بصری موجود در آن دارای هویت و قابل شناسایی است.
 هرچند این منظره گسترده از غرب رودخانه به سمت شرق آن دیده شده است، ولی رودخانه دیده نمی شود.
حوزه های دید نامطلوب
از حوزه های دید نامطلوب حضور زباله و نخاله های ساختمانی است. حضور نخاله های ساختمانی در ضلع شمال شرقی رودخانه قرار دارد و در حال حاضر دید چندانی از فضای شهری به آنها وجود ندارد. اما زباله هایی که در حاشیه رودخانه در مجاورت بخش هشت توسط منازل مسکونی قرار داده می شوند بیشتر در معرض دید قرار دارند.
از دیگر مواردی که عدم مطلوبیت بصری ایجاد کرده اند می توان به موارد زیر اشاره نمود:
– خط آسمان نا خوانا و بی نظم

شکل 13-3 خط آسمان ناخوانا و نا منظم
– فضای گمشده
فاقد کاربری و نظارت اجتماعی

شکل