انگیزه، عاملی است درونی که رفتار شخص را بر می انگیزد، جهت میدهد و آن را هماهنگ می سازد.  عامل به وجود آورنده ی انگیزش را انگیزه می نامند.  منظور از انگیزه ی تحصیلی، کسب و یادگیری مجموعه مطالبی است که تحت عنوان درس در طول سال تحصیلی به دانش آموزان ارائه می شود.  روان‌شناسان برای شناسایی عوامل پیش‌بینی کننده ی عملکرد تحصیلی تاکنون  متغیر های زیادی را مورد بررسی قرار داده اند(پرموزیک و فورنهام، 2003؛ نریمانی، عباسی، ابوالقاسمی و احدی، 1392).  یکی از بحث‌ها، ارتباط بین سه حوزه شناخت، هیجان و انگیزش در خصوص عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان است.   از لحاظ شناختی ارزیابی‌هایی که دانش‌آموزان از تجارب آموزشی دارند در عملکردتحصیلی آنان اثرگذار است(آستین، اسیگورا، ساکس و کورن،2002؛ نریمانی و سلیمانی، 1392).  یکی از مواردی که مورد توجّه قرار گرفته  این است که تحصیل برای دانش‌آموزان چه معنایی دارد(لوین و کاریتون،1998).  منظور از معنا در اینجا اشاره به دلالت درونی تحصیل برای دانش‌آموز است.  برای بعضی از دانش‌آموزان تحصیل ممکن است به عنوان راهی برای رسیدن به یک حرفه و برای دیگری به عنوان یک منبع فشار محسوب شود(هندرسون -کینگ و اسمیت،2006).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل  سوم

روش تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3-1 مقدمه

در این فصل محقق به نوع روش تحقیق انجام شده و چگونگی انتخاب نمونه از جامعه و روش گرد آوری داده ها و آزمون های مورد استفاده تحقیق می پردازد.

 

3-2  روش تحقیق

هدف از این پژوهش تاثیر امید و خوش بینی در انگیزش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی ناحیه دو شهر اراک می باشد.

در برابر برخی دام های روش شناختییعنی منابع خطاهایی که دقت و صحت توصیف ویژگی های جامعه را تردیدآمیز می کند، با محدودیت-های خاص همراه است.  اجتناب از این خطاها مستلزم آن است که ابزار اندازه گیری متغیرها که معمولاً پرسشنامه است به دقت تدوین شود، نمونه ای که معروف در این تحقیق از روش توصیفی و از نوع همبستگی استفاده شده است.  پژوهش زمینه یابی و پیمایشی ابزاری مفید برای توصیف و ردیابی تغییرات در جوامع و چنانچه به شیوه ای مطلوب اجرا شود به شناخت زندگی اجتماعی در زمان حال خدمت می کند.  با وجود این، پژوهش زمینه یابی نیز به سبب آسیبپذیری جامعه است بر اساس روش صحیح نمونه گیری انتخاب شود، برای اجرای تحقیق روش مناسبی برگزیده شود (شریفی، 1389).

 

 

3-3.  جامعه ی آماری

«جامعه ی آماری به مجموعه ای از افراد و اشیاء و به طور کلی پدیده هایی اطلاق می شود که محقق می تواند نتیجهی مطالعهی خود را به کلیه ی آنها تعمیم دهد» (بیاتی، 1378).

در پژوهش، مفهوم جامعه به همه ی افرادی اطلاق می شود که عمل تعمیم پذیری در مورد آن هاصورت بگیرد. ماهیت پژوهش، تعیین کننده ی دامنهی جامعه است (دلاور، 1387).

در این مطالعه جامعه آماری عبارت است از کلیه دانش آموزان دختر و پسر  پایه پنجم ابتدایی ناحیه دو اراک در سال تحصیلی 94 – 93

 3-4.  نمونه گیری

برای انتخاب نمونه از روش نمونه گیری در دسترس یا سرشماری استفاده شده است.  پبه صورت تصادفی از بین دانش آموزان پنجم دختر و پسر ناحیه 2 شهر اراک به تعداد 60 نفر انتخاب شده که 30 پسر و سی دختر می باشند و از آنها نظر سنجی با پرسشنامه به عمل آمده با توجه به اینکه تعداد کل دانش آموزان پایه پنجم در ناحیه دو شهر اراک 2872 نفر می باشد به صورت تصادفی60  نفر از آنها را انتخاب کرده و مورد ارزیابی قرار گرفته اند .  این پژوهش از نوع همبستگی می باشد تعداد 50 نفر انتخاب شد اما 15 درصد اضافه تر انتخاب شده است.

 

3-5.  ابزار گردآوری دادهها

 

تعیین ابزار جمع آوری اطلاعات با توجه به روش انتخاب شده صورت می پذیرد.  به عبارتی، هر روش دارای ابزار خاص خود می باشد که محقق با به کارگیری آن ها می تواند نسبت به جمع آوری و طبقه بندی اطلاعات اقدام کند (حافظ نیا، 1382، 164).

در این پژوهش به منظور جمع آوری اطلاعات به روش میدانی و ابزار پرسشنامه استفاده شده است، پرسشنامه به عنوان یکی از متداول ترین ابزار جمع آوری اطلاعات در تحقیقات پیمایشی، عبارت است از مجموعه ای از پرسش های هدف مدار، که با بهره گیری از مقیاس-های گوناگون، نظر، دیدگاه و بینش یک فرد پاسخگو را مورد سنجش قرار می دهد (خاکی، 1378، 242).

 

پرسشنامه امید میلر

ساختارهای منسوب به امید در متون روان‌شناختی از سال 1950 به بعد ظاهر شدند و اهمیت امید را در تغییرات درمانی،یادگیری و بهزیستی عمومی خاطرنشان ساختند.  فرد دارای امید کسی است که انرژی و انگیزه لازم را برای رسیدن به هدف‌های منطقی دارد و می‌داند که چه چیزی می‌خواهد و همچنین می‌داند که چگونه و از چه راهی می‌تواند به هدف‌های خود برسد.  چنین شخصی اگر دریک مسیر به مانع برخورد کرد از مسیرهای دیگری اهداف خود را دنبال می‌کند.  با توجه به نظریات بسیار ارائه شده در زمینه امید و امیدواری، ابزارهای بسیاری نیز برای سنجش آن ابداع شده است (کشاورز و وفائیان، 1386).

پرسشنامه امید میلر (MHS) یا پرسشنامه امیدواری میلر که معادل انگلیسی آن Miller Hope Scale است در سال 1988 تویط میلر و پاورز ساخته شد.  پرسشنامه اولیه دارای 40 سوال بود که در نسخه‌های بعدی به 48 سوال افزایش یافت.  این پرسشنامه در طیف لیکرت از بسیار مخالف (نمره 1) تا بسیار موافق (نمره 5) نمره گذاری می‌شود.  حداقل نمره هر فرد 48 و حداکثر آن 240 است و هر چه فرد نمره بیشتری بگیرد دارای امید بیشتری است (میلر و همکاران، 1988).

دریک مطالعه برای برای تعیین پایایی پرسشنامه از دو روش آلفای کرونباخ و تنصیف استفاده شد که به ترتیب برابر با 90/0 و 89/0 محاسبه شد (حسینیان، 1387 به نقل از شجاعیان و همکاران، 1393) و در مطالعه ای دیگر آلفای کرونباخ پرسشنامه 86/0 به دست آمد (شجاعیان و همکاران، 1393).  همچنین در پژوهشی دیگر برای تعیین پایایی پرسشنامه از روش تنصیف و آلفای کرونباخ استفاده شد که به ترتیب برابر با 90/0 و 87 بودند.  روایی همزمان پرسشنامه نیز با استفاده از این پرسشنامه با پرسشنامه اضطراب بک دارای همبستگی منفی است (79/0-=r و 0001>p) (ابولقاسمی و همکاران، 1389)

 پرسشنامه خوش بینی (جهت گیری زندگی)

١ خود (LOT) شییر و کارور ( ١٩٨۵ ) برای ارزیابی خوش بینی سرشتی، آزمون جهت گیری زندگی

گزارش خلاصه ای را تدوین کرده و بعدها آن را مورد تجدید نظر قرار دادند

(ارزیابی می شود، یک صفت شخصیتی است که مشخصه آن LOT ١٩٩۴ شییر و همکاران ( نوع خوش بینی که توسط انتظارات مطلوب شخصی در آینده است ( کار،  ٢٠٠۴،  ترجمه نجفی زند و پاشا شریفی، ١٣٨۵شامل ٨ ماده بود.  ۴ ماده آن بیانگر خلق خوش بینانه و ۴ ماده (LOT ) آزمون جهت گیری زندگی بیانگر خلق بدبینانه بوده و پاسخ دهندگان در یک مقیاس چند درجه ای میزان موافقت یا عدم موافقت خودرا با هر یک از جملات اعلام می کردند.  این آزمون از لحاظ بیشتر ویژگی های روان سنجی مناسب بود و تنها انتقادی که به آن وارد شد این بود که عبارات خوش بینانه و بدبینانه آزمون همیشه از همسانی١٩٩٠ ).  افزون بر این بعضی،  ١٩٩۴،  مارشال ٣ و لانگ ۴،  درونی بالایی برخوردار نبودند ( الیورز ٢.

( از جملات این آزمون نشان دهنده دقیق انتظارات فرد از آینده نبودند ) برد، ١٩٩٨

[1] Curry, Lewis A. ; Snyder, C.  R. ; Cook, David L. ; Ruby, Brent C. ; Rehm, Michae1997     ،