بشمار می رود، از اینرو قدرت معنوی و عملکردی آن به سرپرست و مدیریت آن بستگی دارد. از این گذشته موزه ها و کارکنان آنها با گذشت زمان تغییر می کنند و هر موزه ای در هر زمان با انعکاس علایق کارکنان خود به شیوهای متفاوتی شکوفا می شود. بنابراین لازم است تا استاندارد فعالیت هر موزه در شرایط مختلف حفظ شود. به همین دلیل عامل استعداد حرفه ای و داشتن تخصص لازمه در اداره هر موزه کوچک و یا بزرگ برای سرپرست آن اهمیت بسیار دارد. مدیر یا سرپرست موزه در بالاترین سطح مشغول حرکت روان تمامی ماشینی است که تحت مسئولیت او قراردارد. اتخاذ سیاست های عمومی موزه، فراهم کردن اشیا ترتیب دادن نمایشگاه ها برنامه ریزی فعالیتهای تفریحی و آموزشی از جمله اموری هستند که مدیر موزه مسئولیت انجام و یا نظارت بر آنها را دارد در موزه های کوچک مدیر باید بتواند مستقیماً در امور مداخله کند ولی در موزه های بزرگ وی ملزم به ایجاد یک سیستم نظارت و کنترل مناسب است تا دستور العمل های جزیی را نیز بتواند به تک تک افراد برساند.
در چنین موزه ای، سرپرست موزه جهت انجام امور جاری نیازمند کمک یک منشی می باشد که در عین حال مسئولیت هماهنگی ارتباط وی با سرپرستان بخش های مختلف را نیز به عهده دارد. در صورت افزایش حجم فعالیت های موزه و بخصوص امور تخصصی آن وجود یک مشاور فنی نیز در بخش مدیریت موزه ضروری است علاوه بر امکانات فضایی مناسب و تجهیزات مورد نیاز در بخش سرپرستی موزه، لازم است تا فضایی در جهت برگزاری جلسات گروهی متناسب، حجم و فعالیت بخش سرپرستی و همچنین یک کتابخانه تخصصی نیز پیش بینی شود.
-2- 9-4 بخش فنی و پژوهشی موزه :
بعنوان مهمترین بخش در سازمان هر موزه ای، وظایف متعددی بر عهده بخش فنی و پژوهشی موزه قرار دارد که شامل گرد آوری (تصرف و امانت داری) تشخیص هویت و فهرست بندی و ثبت حفاظت و نمایش اشیا و مجموعه های موزه می شود.
با توجه به اهمیت روند انجام فعالیت های فنی و پژوهشی هر کدام از مراحل فوق باید توسط نیروهای انسانی کارآمد و متخصص و با استفاده از امکانات و تجهیزات متناسب انجام پذیرد.موزه هایی که از مقیاس عملکردی کوچک برخوردارند و عرصه تخصصی آنها نیز محدودتر می باشد مراحل ششگانه فوق را برحسب اهمیت هرکدام با توجه به اهمیت امکانات خود به صورت فشرده و یا تلفیق برخی مراحل انجام می دهند. طبیعی است که در صورت افزایش مسئولیت و عرصه تخصصی موزه، مراحل فوق را می توان گسترش نیز داد. موزه هایی که فقط به امر امانت گرفتن اشیاء و نمایش آنها نیز می پردازند نیز، به طورکلی به انجام سایر مراحل مربوط به نگهداری دائم و مالکیت اشیاء و مجموعه را ندارد.
سرپرست این بخش به عنوان معاونت فنی و پژوهشی موزه ضمن نظارت بر مراحل ششگانه فعالیت های این بخش وظیفه هماهنگی با مدیریت موزه و همچنین با دیگر بخش های موزه را به عهده دارد و از این رو با توجه به وسعت وظایف این بخش، حداقل نیازمند یک منشی جهت انجام امور اداری می باشد و در صورت افزایش حجم فعالیت های سرپرستان این بخش لزوم استفاده از کارکنان دیگری به عنوان معاون و دستیار فنی نیز ضروری است بطور کلی نحوه انجام امور اداری مربوط به وظایف بخش فنی و پژوهشی موزه و نیازهای کلی هر مرحله از فعالیتهای آن به شرح زیر است:
– جمع آوری و پذیرش اشیاء و مجموعه ها
– واگذاری اشیاء و مجموعه ها
– تشخیص هویت اشیاء و مجموعه ها
– فهرست بندی و ثبت اشیاء و مجموعه ها
– حفاظت از اشیاء و مجموعه های نمایشی موزه
– 3-9-4بخش روابط عمومی موزه :
از آنجا که کلیه فعالیتهای موزه در ارتباط با بازدیدکنندگان و در جهت تحقق اهداف موزه می باید سازماندهی شود، روابط عمومی وظیفه پیچیده ای در بکارگیری امکانات موزه جهت انتشار آگاهی در مورد موزه و فراهم آوردن امکانات موزه جهت انتشار آگاهی در مورد موزه و فراهم آوردن امکانات استقبال گسترده مردم به عهده دارد.بطور کلی بخش روابط عمومی در هر موزه ای دارای وظایفی به شرح زیر می باشد که تحت نظر سرپرست بخش و متناسب با ابعاد و مقیاس عملکردی موزه موظف به سازماندهی نیروی کار مورد نیاز برای انجام آن می باشد:
الف – تبلیغات در موزه: ضرورت حفظ ارتباط موزه بـا مطبوعات، رادیو، تلویزیون و همچنین انتشـار اطلاعیه ها وراهنماهای تبلیغاتی از جمله وظایف روابط عمومی موزه است. برگزاری مراسم افتتاحیه و اختتامیه نمایشات، به موزه و به فعالیتهای دائمی یا موقت آن کمک می کند. تا بازتاب بهتری در میان مردم داشته باشد.
ب- ارایه خدمات آموزشی: یکی از وظایف بخش روابط عمومی در مـوزه، فـراهم کـردن امـکانـات خـدمات آموزشی مستقیم برای عموم است. اینگونه خدمات بطور کلی شامل موارد زیر می شود:
– برگزاری بازدیدهای گروهی برای دانش آموزان، کارمندان و کارگران و فراهم نمودن امکانات لازم برای سخنرانی، نمایش فیلم و اسلاید برای آنها توسط مسئولین موزه یا معلمان. برای این منظور لازم است تا هماهنگی لازم برای تماس با مراکز آموزشی، علمی و . . . توسط کارکنان روابط عمومی ایجاد شود.
– راهنمایی بازدید کنندگان جهت سهولت بازدید و کسب اطلاعات بیشتر از مجموعه های موزه. این راهنمایان باید ضمن برخورداری از دانش کافی در مورد مجموعه های موزه، دارای تجربه علمی جهت ارتباط با کودکان و بزرگسالان باشند.
– تداوم فعالیت های آموزشی این دوره نه تنها نیازمند کارکنان کارآمد است، بلکه می بایست در جهت ارایه امکانات بیشتری مانند: پیش بینی کتابخانه، کلاس های کار علمی کودکان، ارایه وسایل کمک آموزشی از قبیل چهار پایه تاشو، تخته طراحی، قفسه وسایل، تجهیزات دستشویی (در داخل کلاسها) و غیره نیز باشد. نظارت بر کار کتابخانه و کلاس های کار علمی به عهده روابط عمومی است که با هماهنگی با سایر بخش های موزه صورت می گیرد. کتابخانه برای استفاده عموم کارکنان نیز می باشد برای نظارت بر آن به یک کتابدار تمام وقت احتیاج است.
ج – کنترل بازدید کنندگان و فراهم نمودن امکانات راحتی آنها: لازم است تا بدون ایجاد مزاحمت برای بازدیدکنندگان و ضمن آزاد گذاشتن آنها، چگونگی رفت و آمد آنها بدقت کنترل شود همچنین موزه ها باید برای ایجاد آسایش بازدید کنندگان وسایل و امکانات مناسب را فراهم آورند و اطلاعات و خدمات پذیرشی را ارایه دهند.
– 4-9-4 بخش امور مالی،اداری و خدماتی موزه:
امور مالی و اداری موزه ها با توجه به اهمیت کسب درآمد برای آنها، هزینه های جاری و مسائل اداری مربوط به استخدام کارکنان قابل طرح و بررسی است که لازم است تحت نظارت یک سرپرست با هماهنگی مدیر موزه انجام شود.به طور کلی منابع درآمد بالقوه موزه ها عبارتست از: حق عضویت اعضا، فروش بلیط اهدا سرمایه و مبالغی که توسط سازمان های علاقمند پرداخت می شود و مبالغ اختصاصی از بودجه های عمومی کشور. روش اداره کردن این منابع با توجه به ضرورت برخورداری از یک بودجه متعادل برای هر موزه ای از مهمترین مسئولیت های مدیر هر موزه است که با همکاری با سرپرست امور مالی و اداری موزه انجام می پذیرد.از وظایف این بخش پرداخت حقوق کارکنان، کنترل هزینه های اداری (احتیاجات بخش ها و دفاتر، هزینه های تلفن، پست، مسافرت و غیره) نظارت بر باجه فروش بلیط و باجه فروش نشریات و امور مربوط به نگهداری ساختمان و تجهیزات موزه است.بطور کلی تجهیزات موزه ها شامل دو دسته است :
الف – تجهیزات دائمی که شامل: مبلمان نمایشگاه ها، مبلمان انبارها و کارگاه ها، تجهیـزات علمـی بـرای آزمـایشگاه، تجهیزات سمعی و بصری و تجهیزات مربوط به روشنایی، گرمایش و سرمایش موزه .
ب – تدارکات مصرفی که شامل: لوازم التحریر، وسایل بهداشتی، مواد سوختی و . . . می شود.
اداره این گونه تجهیزات و تدارکات می بایست به یک سرویس ویژه خدماتی واگذار شود. این بخش در عین حال مسئول مراقبت و حفاظت از اموال موزه و همچنین اشیا و مجموعه های نمایشی نیز می باشد.

امور خدماتی موزه بطور کلی وظایف زیر را به عهده دارد:
الف– اداره تاسیسات موزه و نگهداری از آن
ب- اداره امور رستوران و آشپزخانه موزه
ج – تعمیرات و امور فنی موزه: کارکنان و امکانات مورد نیاز جهت تعمیرات و امور فنی مربوط به لوازم و اثاثیه موزه می تواند در عین حالی مورد استفاده سایر امور فنی مربوط به اشیا و نمونه های موزه نیز قرار گیرد.
د – مراقبت موزه: تعداد مامورین گشت و نظارت در موزه و فضای نمایشگاه بـه وسعت و نوع موزه بستگی دارد. در فضای نمایشگاه موزه در صورت وجود صفحات و ویترین های بلند و یـا تداخل اشیا کوتاه و بلند، نقاط کور بیشتری ایجاد شده و طبعاً مسئله مراقبت و افزایش تعداد نگهبانان از اهمیت بیشتری بـرخوردار خواهد بود. به جهت اهمیت و ارزش اشیا و مجموعه ها دربرخی از اندازه ها، لازم است تا در طول 24 ساعت، از موزه مراقبت شود.
هـ خدمات نظافتی: در موزه های کوچک کار نظافت از موزه را معمولاً کارکنان نگهبانی پیـش از ورود مردم به ساختمان انجام می دهند. در موزه های بزرگ استخدام کارکنان مخصوص نظافت، زن یا مرد ضروری است. با افزایش تعداد کارکنان نظافت، لازم است تا فرد مشخصی، با توانایی لازم برای نظارت، مسئولیت سرپرستی امور نظافت و نظارت بر کارکنان نظافت را بعهده گیرد.
و – امور حمل و نقل: با توجه به حساسیت امور حمل و نقل اشیا و مجموعه هـای موزه، لازم است تا بر حسب نوع موزه،لازم است تا بر حسب نوع موزه و خصوصیات مجموعه های آن از امکانات حمل و نقل مستقل استفاده کرد. در این صورت پیش بینی پارکینگ مخصوص و استخدام راننده بر حسب نیاز ضروری است.

– 10-4 تاسیسات :
امروزه در موزه های مدرن تاسیسات فنی و امنیتی تحولات اساسی یافته اند این تحول بر سیستم های روشنایی، بهداشتی، حفاظتی و اطلاع رسانی در موزه ها بشدت موثر بوده و بطور کلی عرصه های مختلف فعالیت موزه و ازجمله موارد زیر را در برگرفته اند:
الف – کنترل گردش کار در موزه و ایجاد تسهیلات جهت ارتباطات داخلی و خارجی با توجه به تجهیزات ارتباطی اطلاع رسانی.
ب – کنترل فضای نمایشگاه و فضای انبارها از نظر حفاظت، نورپردازی شرایط محیطی و غیره .
سرعت شتابان بدعت گذاریهای فنی جهت انجام فعالیتهای فوق به گونه ای خودکار و دقیق سبب شده تا زمینه ظهور موزه های هوشمند همانند سایر ساختمانهای مشابه امکانپذیر گردد اگرچه شکل گیری آن گونه موزه ها مستلزم دستیابی به امکانات تکنولوژیک مناسب و در اختیار داشتن منابع مالی کافی می باشد و بطور کلی تعمیم اینگونه امکانات، حتی در شبکه ملی موزه های کشورهای ثروتمند به گونه ای یکسان عملی و امکانپذیر نمی باشد، ولی درعین حال باید توجه داشت که طراحی ساختمان موزه ها می باید حتی الامکان در جهت انطباق با اینگونه امکانات و تجهیزات انجام شده و پیش بینهای لازم صورت پذیرد.
– 1-10-4 تاسیسات مکانیکی:
سیستمهای گرمایش وسرمایش:
فضای موزه نیز مانند تمامی بناها نیازمند فراهم ساختن محیط