تبادل حرارتی فضای بسته با خارج بالا رفته و از سوی دیگر برای گرم کردن، خنک کردن تک¬تک اتق¬ها استفاده از وسایل مکانیکی مجزا ضروری باشد.
هال مرکزی در شوشتر¬نو، بیشتر یک فضای ارتباطی است و به¬دلیل تعداد زیاد درها که به آن باز می¬شود و نیز دسترسی مستقیم به سرویس¬ها از طریق آن، عملاً به_عنوان اتاق نشیمن قابل استفاده نیست، اما به¬دلیل امکان کنترل نحوه گرمایش و سرمایش فضاهای بسته مورد پسند اهالی شوشتر¬نو قرار گرفته است.
ارتباط مستقیم اتاق¬ها باهم، ازآن¬جا که امکان ادغام دو اتاق در موارد ضروری را فراهم می¬¬آورد و نیز گرمایش و سرمایش دو اتاق را با یک وسیله الکتریکی ممکن می¬کند، مناسب به¬نظر می¬رسد.
کارآیی فضاهای مختلف
ایوان خانه¬های قدیمی شوشتر¬نو تا حدی تغییر مفهوم یافته است و عملکرد خود را به عنوان فضای زیست بطور غالب از دست داده و نقش فضای ارتباطی و وسیله¬ای برای کنترل تابش نور به داخل اتاق را باز می-کند. در تنها موردی که ایوان در شوشتر¬نو از نظر ابعاد به ایوان¬های (تیپU) و فضاهای کافی برای استفاده از آن به¬عنوان اتاق نشیمن را دارد، دید کم آن به حیاط سبب شده که دلباز نباشد و نحوه قرارگیری آن با اتق¬ها به ¬گونه¬ای است که خاصیت ارتباطی آن غلبه می¬یابد.
در واقع ایوان مذکور به هال نزدیک¬تر است تا به ایوان. همین امر باعث شده است که در برخی خانه¬ها با گذاردن پنجره و در، تبدیل ایوان به هال به¬ طور کامل صورت گیرد. در سایر خانه¬ها با آن ¬–که ایوان مذکور را هنوز تغییر نداده¬اند ولی به¬ عنوان فضای نامناسب و هدر رفته از آن یاد می¬شد.
ایوان¬های ارتباطی در سایر تیپ¬های مسکن در شوشتر¬نو به دلیل جدا نشدن¬شان از حیاط به وسیله جرز یا ستون¬ در واقع جزء حیاط به¬ حساب می¬آیند و بیشتر فضای باز هستند تا نیمه¬باز. این امر عبور از آنها در فصل گرما را دشوار می¬کند.
اتاق¬های کوچک تیپU به دلیل کوچکی بیش از حد در بسیاری از موارد به¬عنوان انبار مورد استفاده قرار گرفته¬اند.
عدم پیش¬بینی انبار در خانه¬های شوشتر¬نو، با توجه به¬نحوه زندگی ساکنین، عملاً مشکلاتی را سبب شده است.
یکی بودن حمام و توالت نیز مورد شکایت ساکنان است. حیاط در شوشتر¬نو با وجود کوچکی، بسیار مورد استفاده است. پیش¬بام و پشت¬بام نیز کم¬و¬بیش مورد استفاده قرار می¬گیرند.

فصل چهارم:
توجیه طرح

4-1- اقلیم
4-1-1- موقعیت منطقه یزد مورد مطالعه
استان یزد یکی از خشک¬ترین مناطق حوضه داخلی کشور محسوب می‌شود که حدود 5/12 میلیون هکتار عرصه¬های منابع طبیعی را در حاشیه کویر مرکزی ایران دربرگرفته است به طوری که ارتفاع آن از سطح دریای آزاد در نقاط مختلف متفاوت و از حدود 850 متر در اطراف ریگ زرین تا حدود 4000‌متر‌در‌شیرکوه‌متغیر‌است.
استان یزد
مرکز استان یزد
شهرستانها ابرکوه | اردکان | بافق | تفت | خاتم | صدوق | طبس | مهریز | مِیبُد | یزد
شهرها ابرکوه | احمدآباد | اردکان | اشکذر | بافق | بهاباد | تفت | حمیدیا | خضرآباد | دیهوک | زارچ| شاهدیه | طبس | عشق‌آباد | عقدا | مروست | مهردشت | مهریز | میبد | ندوشن | نیر| هرات |یزد
جهت آنها شمال غربی – جنوب شرقی و شمالی – جنوبی است. علاوه بر این کوه¬های جدا مانده¬ای نیز در سطح استان به طور پراکنده وجود دارند.

ابرکوه‌، اردکان‌، بافق‌، تفت‌، مهریز، خاتم، صدوق، طبس، میبد و یزد شهرستان¬های این استان هستند. استان‌ یزد در سال 1385 حدود 977002 نفر جمعیت‌ داشته‌ است‌. از این‌ تعداد 75/15 درصد در نقاط‌ شهری‌ و 24/85 درصد در نقاط‌ روستایی‌ ساکن‌ بوده‌اند. شهر یزد پرجمعیت‌ترین‌ شهر و مرکز سیاسی‌ – اداری‌ استان‌ یزد است‌. استان‌ یزد در قلمرو سلسله‌ جبال‌ مرکزی‌ ایران‌ واقع‌ شده‌ و از پستی‌ و بلندی‌ و چاله‌ها و کفه‌های‌ کویری‌ متعددی‌ تشکیل‌ شده‌ است‌. این‌ ناهمواری‌ها مشتمل‌ بر تپه‌های‌ پای‌ کوهی‌، دشت‌ها، بیابان‌ها، نواحی‌ کویری‌ وتپه‌های‌ ماسه‌ای‌ است‌.
خشکی اقلیمی استان یزد،‌ دو علت اساسی و عمده دارد: یکی این که روی کمربند خشک جهانی قرار دارد و دیگر آن‌ که از دریاهای آزاد عمان و خلیج‌ فارس و دریاچه‌های داخلی و بادهای رطوبت‌زای دریایی دور است. عامل مهم اعتدال نسبی آب و هوای یزد،‌ که قابلیت زیست نسبتاً مناسبی به آن بخشیده است، ارتفاعاتی است که بیشتر به صورت موضعی مؤثراند و این امر باعث شده است مناطقی که در ارتفاعات بیش از 2500 متر قرار دارند از اعتدال و رطوبت بیشتری نسبت به دشت‌های یزد و اردکان برخوردار باشند.

4-1-2- تاریخچه هواشناسی استان یزد
بیش از نیم قرن (62سال) است که از شروع فعالیت هواشناسی در یزد می گذرد. این فعالیت ابتدا به صورت یک ایستگاه هواشناسی سینوپتیک و تحت پوشش هواشناسی منطقه مرکزی (اصفهان) آغاز گردید و در سال 1370 به اداره هواشناسی یزد ارتقاء یافت اما باز هم به همان صورت سابق تحت نظارت هواشناسی منطقه اصفهان قرار داشت.

ایستگاه انتخاب شده در این تحقیق ایستگاه سینوپتیک یزد که دارای عرض جغـرافــیایی 31.53 و طــول جغرافیایـــی54.14 می¬باشد و در ارتفاع 1230 متری از سطح دریا واقع شده است و در سال 1331 تأسیس شده است.

4-1-3- بررسی تغییرات دمایی
استان یزد دارای تغییرات نسبتاً بالایی از دما دارد که گاهاً به 50 درجه اختلاف می¬رسد.
در این بررسی داده¬های بدست آمده مربوط به یک دوره 60 ساله است که از سال 1951-2011 را شامل می¬شود.

4-1-3-1- بررسی داده¬ها و جداول دما
ماه JAN. FEB. MAR. APR. MAY JUNE JULY AUG. SEP. OCT. NOV. DEC.
میانگین 5.9 8.7 13.5 19.4 24.7 30 31.9 30 25.9 19.4 12 7.5
کمینه -0.4 1.9 6.7 12.4 17.4 22 24.3 21.9 17.5 11.3 4.9 0.6
بیشینه 12.3 15.5 20.3 26.5 32.1 38 39.4 38 34.3 27.6 20 14.3
SD 2.01 1.98 1.73 1.63 1.35 0.9 1.27 1.57 1.39 1.44 1.6 1.92

با بررسی داده¬ها اطلاعات بدست آمده مربوط به دما بدین شرح هستند که در ماه¬های فصل زمستان ما کمترین دما را خواهیم داشت و در ماه¬های پایانی تابستان دما به حداکثر میزان خود خواهد رسید.
4-1-3-2- نمایش منحنی¬های دما

با بررسی تغییرات رژیم دمایی سالانه شاهد این ماجرا خواهیم بود که دما در حال افزایش است و این گرمایش در بلند مدت و در بازه¬های زمانی 4 تا 5 سال تکرار می¬شود.
در بررسی مربوط به یک دوره‌ شصت ساله (11384-1331)، متوسط دمای هوا برابر 9/18درجه سانتی‌گراد گزارش شده است. حداکثر مطلق دما در تیرماه برابر 43 درجه سانتی‌گراد و حداقل آن در دی ماه برابر 7/2- درجه‌ سانتی‌گراد گزارش شده و اختلاف درجه‌ حرارت سالانه حوالی یزد 50 درجه سانتی‌گراد است.
به این ترتیب، آب و هوای استان یزد به علت قرار گرفتن در کمربند خشک جهانی، دارای زمستا‌ن‌های سرد و نسبتاً مرطوب و تابستان‌های گرم و طولانی و خشک است. در ایام تابستان،‌ ییلاق‌های شیرکوه پناهگاه مردم گرمازده این استان است.

4-1-4- بررسی میزان رطوبت هوا
رطوبت هوا عبارت است از میزان بخارآب موجود در هوا که این میزان با توجه به منطقه مورد نظر تفاوت دارد. این موضوع بدین منظور نمی¬باشد که در برخی از مناطق مانند بیابان¬ها رطوبت وجود ندارد بلکه در آن مناطق هم رطوبت با درصد کم وجود دارد.
تعیین نم نسبی در ایستگاه¬های سینوپتیک، اقلیم شناسی، هواشناسی کشاورزی سازمان هواشناسی کشور و برخی از ایستگاه¬های تبخیرسنجی وزارت نیرو صورت می¬گیرد. تعداد سنجش های روزانه در ایستگاه¬های فوق حداقل سه نوبت است. 5/12 ظهر و ۵/۶ صبح و 5/6 بعدازظهر می¬باشد. روند تغییرات رطوبت نسبی در روزهای صاف و آفتابی روز طی ساعات دارای یک سیر کاهشی از صبح تا ظهر است و نیمروز به حداقل خود می¬رسد و قبل از طلوع آفتاب حداکثر خود را به دست می¬آورد و طی ساعات عصر و شب بطور مجدد در جهت عکس نسبت به تغییرات دما می¬باشد و حداقل آن مقارن با حداکثر دما و حداکثر آن همزمان با حداقل دما می¬باشد. در ارتباط با عامل رطوبت نسبی به ویژه در محاسبات مربوط به تبخیر و تعرق پتانسیل، بکارگیری رطوبت نسبی حداکثر، حداقل و متوسط ضرورت می¬یابد.

4-1-4-1- بررسی داده¬های رطوبت

داده¬های جدول فوق بیانگر این موضوع می¬باشد که تفاوت بسیار زیادی بین رطوبت ماه¬های گرم و ماه¬های سرد وجود دارد؛ به طوری¬که در دی¬ماه (ژانویه) رطوبت به 1/68 درصد رسیده و در ماه مرداد (آگوست) کمترین میزان رطوبت به میزان 1/8 گزارش شده است.

4-1-4-2- نمایش منحنی¬های رطوبت
توزیع بخارآب در جو به طور غیر مستقیم به دمای هوا بستگی دارد؛ لذا در ماه¬های گرم سال باید رطوبت بیش-تر باشد و در ماه¬های سرد سال رطوبت کمتر؛ ولی به دلیل شرایط خاص شهر یزد به دلیل بارش کم در ماه¬های گرم سال میزان رطوبت نیز به شدت کاهش می¬یابد و تقریباً ماه¬های گرم بسیار نیز خشک هستند؛ ماه¬های زمستان به علت بارش بیشتر نسبت به تابستان رطوبت بیشتری را در خود جای می¬دهد. البته اگر نسبت بارش به میزان رطوبت را در نظر بگیریم به این نتیجه خواهیم رسید که در دمای بالا رطوبت نیز بیش¬تر است. میانگین بلند مدت 60 ساله نیز در حدود 31 درصد می¬باشد.

4-1-5- بررسی بادهای غالب و جهت وزش بادها
به حرکات افقی یا تقریباً افقی هوا باد گفته می¬شود. عامل ایجاد باد وجود اختلاف فشار بین دو نقطه و عامل ایجاد اختلاف فشار بین دو نقطه وجود اختلاف دما بین آن دو نقطه است که سبب تغییر وزن مخصوص هوا می¬گردد.
در شهر یزد به دلیل واقع شدن بین کوه¬های مرتفع و یک دشت خشک بادهای نسبتاً سریعی می¬وزد. وزش باد در استان یزد که یکی از استان‌های کویری کشور به شمار می‌آید، از اهمیت خاصی برخوردار است. باد به طور کلی به دلیل تغییرات دمایی و یا ورود سامانه های گرم و سرد به منطقه به وجود می‌آید.
بادهای منطقه یزد
وزش بادهای سیاه در استان یزد به دلیل برخورداری از اقلیم خشک امری عادی به شمار می‌آید. باد غالب در استان یزد عموماً باد شمال غربی است که به خصوص از اواسط بهار تا اوایل پاییز می‌وزد. بادهای جنوب شرقی و غربی در مراتب اهمیت بعدی قرار دارند. جهت چیره باد در شش ماه اول سال، شمال غربی و در چهار ماه از سال (آبان تا بهمن) جنوب شرقی است.

4-1-6- تبخیر
تبخیر همان انتشار بخارآب از یک سطح مرطوب و یا سطح آزاد آب، چه مایع و چه جامد در درجه پایین¬تر از نقطه جوش¬آب می¬باشد. تبخیر یک فرایند گرماگیر است، مقدار گرمای رسیده به سطح نیز بر مقدار تبخیر تأثیر می¬گذارد. تبخیر نیز با دمای هوا رابطه¬ی مستقیم دارد، همچنین باد بر میزان تبخیر تأثیرگذار است.
داده¬های جدول زیر مربوط به میزان تبخیر از سال 1996 تا 2011